ديدوموس
ديدوموس1 اسكندراني در همان ايام آناتوليوس برآمد، يعني در سدهٴ چهارم يا پنجم. كارشناس كشاورزي2 و پزشك. او رسالهاي در كشاورزي تأليف كرد موسوم به باغباني3 در 15 كتاب، كه يكي از مآخذ اصلي كشاورزنامهٴ بيزانسي بود. او يك رسالهٴ طبي هم در هشت كتاب نوشت، كه حاوي تعدادي معالجات عجيب بود، ازقبيل درمان سكسكه4.
ز. جغرافياي رومي و هلنيستي
آوينوس
روفوس فستوس آوينوس5 در نيمهٴ دوم سدهٴ چهارم برآمد. شاعر و جغرافيدان رومي. پديدهها و فالنامهٴ آراتوس را ترجمه كرد و تفسيري بر وصف جهان ديونوسيوس (نيمهٴ دوم سدهٴ اول) نوشت6، هر دو در وزن شش وتدي. او توصيف كرانههاي درياي مديترانه، خزر و سياه را در وزن سه وتدي مجموع منظوم ساخت7 كه از آن تنها يك قطعه در دست است. اين منظومه شامل تنها گزارش سفر كارتاژيان به كرانههاي غربي اروپا در زمان هيميلكو در سدهٴ پنجم ق م است.8
راهنامهها و آثار جغرافيايي ديگر
در مورد راهنامهٴ آنتونين اوگوست و نقشهٴ پويتينگر يادداشت مرا راجع به جغرافيا در نيمهٴ اول سدهٴ سوم ببينيد.
(در مورد راهنامههاي اين قرن كتابنامهٴ مربوط به آنها را در پايان كتاب ببينيد. ازجمله راهنامهٴ بوردو - اورشليم كه در 333 م به وسيلهٴ يك نفر مسيحي نوشته شده؛
زيارت اثريا كه در 385 به وسيلهٴ اثريا (يا سيلويا)ي آكويتانيايي نوشته شده است؛ توصيف مشروح جهان كه ترجمهٴ لاتيني يك اثر گمشدهٴ يوناني است، و امپراتوري روم را در ايام قسطنطيوس معرفي ميكند و تنها اثري است از اين قبيل كه در آن به شرايط توليد توجه شده است؛ تحقيق در باب درياهاي بزرگ كه مهمترين شرح كرانهپيمايي متعلق به اعصار قديم و مربوط به سدههاي چهارم، پنجم يا حتي بعد از آن است.)